מָחוּק שֶׁבּוֹ הָיָה מוֹדֵד לַחֲבִיתֵּי כֹּהֵן גָּדוֹל.
El que contenía una décima parte de un efa cuando estaba nivelado era el recipiente con el que se medía la harina para la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote, y luego esa harina se dividía en dos partes iguales.
וַחֲכָמִים אוֹמְרִים: לֹא הָיָה שָׁם אֶלָּא עִשָּׂרוֹן אֶחָד, שֶׁנֶּאֱמַר: ״וְעִשָּׂרוֹן אֶחָד לַכֶּבֶשׂ הָאֶחָד״. אִם כֵּן, מָה תַּלְמוּד לוֹמַר ״עִשָּׂרוֹן עִשָּׂרוֹן״? לְרַבּוֹת חֲצִי עִשָּׂרוֹן.
Y los Rabinos discrepan con Rabí Meir y dicen: Había solo uno recipiente de medida que contenía una décima parte de un efa allí en el Templo, como está dicho: “Y una décima parte por cada cordero” (Números 29:4). Pero si es así, ¿cuál es el significado cuando el versículo dice: “Una décima parte, una décima parte, por cada cordero” (Números 28:29)? Rabí Meir derivó de la repetición de “una décima parte” que había dos recipientes de medida que contenían una décima parte de un efa. ¿Cómo explican eso los Rabinos? Sostienen que sirve para incluir otro recipiente de medida para sustancias secas, uno que contiene la mitad de una décima parte de un efa.
וְרַבִּי מֵאִיר, חֲצִי עִשָּׂרוֹן מְנָא לֵיהּ? נָפְקָא לֵיהּ מִ״וְּעִשָּׂרוֹן״. וְרַבָּנַן, וָי״ו לָא דָּרְשִׁי.
Tras citar la baraita, la Guemará analiza cada opinión: Y en cuanto a Rabí Meir, ¿de dónde deduce él que había una vasija de medida que contenía la mitad de una décima de un efá? Lo deduce de la “y” superflua en la frase “y una décima parte por cada cordero”. La Guemará pregunta: Y en cuanto a los Rabinos, ¿por qué no exponen esto a partir del término “y”? No derivan nada de “y”. Sostienen que la adición de la palabra no es lo bastante significativa como para ser expuesta.
וְרַבִּי מֵאִיר, הַאי ״וְעִשָּׂרוֹן אֶחָד לַכֶּבֶשׂ הָאֶחָד״ מַאי עָבֵיד לֵיהּ? הַהוּא שֶׁלֹּא יִמְדּוֹד לֹא בְּשֶׁל שְׁלֹשָׁה לַפָּר, וְלֹא בְּשֶׁל שְׁנַיִם לָאַיִל.
La Guemará pregunta: Y en cuanto a Rabí Meir, este versículo: “Y una décima parte por cada cordero”, del cual los Rabinos derivan que había solo un recipiente de medida de una décima de efá, ¿qué hace él con ello? La Guemará responde: Ese versículo enseña que no se debe medir la harina usando un recipiente de medida de un tamaño que contenga todo el volumen de harina requerido, es decir, ni con un recipiente que contenga tres décimas de efá para la ofrenda de harina que acompaña el sacrificio de un toro, ni con un recipiente que contenga dos décimas de efá para la ofrenda de harina que acompaña el sacrificio de un carnero. Más bien, se mide la harina para ellos usando varias veces el recipiente de medida de una décima de efá.
וְרַבָּנַן, נָפְקָא לְהוּ מִנְּקוּדֵּי, דְּתַנְיָא: אָמַר רַבִּי יוֹסֵי: לָמָּה נָקוּד וָי״ו שֶׁבְּאֶמְצַע ״עִשָּׂרוֹן״ שֶׁל ״עִשָּׂרוֹן״ רִאשׁוֹן שֶׁל יוֹם טוֹב הָרִאשׁוֹן שֶׁל חַג? שֶׁלֹּא יִמְדּוֹד לֹא בְּשֶׁל שְׁלֹשָׁה לְפַר וְלֹא בְּשֶׁל שְׁנַיִם לָאַיִל. וְרַבִּי מֵאִיר נְקוּדֵּי לָא דָּרֵישׁ.
La Guemará pregunta: Y en cuanto a los Rabinos, ¿de dónde derivan esa halakha? La Guemará explica: La derivan de su punto. En el texto de la Torah, aparece un punto sobre el término “una décima”. Esto es como se enseña en una baraita: Rabí Yosei dice: ¿Por qué la letra vav en medio del término “una décima [issaron]” está punteada la primera vez que el término “una décima” aparece en el versículo relativo al primer día festivo de la Fiesta de Sucot? Allí el versículo dice: “Y una décima, una décima, por cada cordero de los catorce corderos” (Números 29:15). Esto viene a enseñar que no se debe medir harina usando un recipiente de un tamaño que contenga todo el volumen requerido, es decir, ni con un recipiente que contenga tres décimas de un efá para la ofrenda de harina de un toro, ni con un recipiente que contenga dos décimas de un efá para la ofrenda de harina de un carnero. Y en cuanto a Rabí Meir, ¿qué deriva él del punto? No deriva nada de su punto. Sostiene que el punto no es lo bastante significativo como para ser objeto de exégesis.
חֲצִי עִשָּׂרוֹן, מָה הָיָה מְשַׁמֵּשׁ? שֶׁבּוֹ הָיָה מוֹדֵד לַחֲבִיתֵּי כֹּהֵן גָּדוֹל.
§ La mishná enseña: ¿Para qué propósito servía la vasija de medida de medio décimo de una efá ? Era la vasija con la que se medía la harina para la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote. Se requería un décimo de efá cada día; él sacrificaba la mitad por la mañana y la otra mitad por la tarde. De la mishná parece que cada medio décimo se mide por separado.
מוֹדֵד? וּרְמִינְהִי: חֲבִיתֵּי כֹּהֵן גָּדוֹל לֹא הָיוּ בָּאִין חֲצָאִין, אֶלָּא מֵבִיא עִשָּׂרוֹן שָׁלֵם וְחוֹצֵהוּ.
La mishná indica que el recipiente de medio décimo se usaba para medir. Y la Guemará plantea una contradicción a esto a partir de una mishná (50b): Los doce panes de matzá, horneados con una décima de un efá de harina, de la ofrenda de plancha del Sumo Sacerdote no venían de la casa del Sumo Sacerdote en mitades. Más bien, el Sumo Sacerdote trae de su casa una décima completa de un efá de harina (véase Levítico 6:13) y la divide por la mitad, y ofrece la mitad por la mañana y la mitad por la tarde. De esta mishná es evidente que la décima de un efá primero se mide en su totalidad y solo después se divide.
אָמַר רַב שֵׁשֶׁת: מַאי ״מוֹדֵד״ נָמֵי דְּקָתָנֵי? מְחַלֵּק.
Para resolver la contradicción, Rav Sheshet dijo: ¿Cuál es el significado de: Usado para medir, que la mishná aquí enseña? Significa solamente que el Sumo Sacerdote dividiría la décima parte de un efá en dos porciones iguales usando la medida de medio décimo, pero la cantidad inicialmente se mediría en su totalidad, como afirma la mishná en 50b.
בְּעָא מִינֵּיהּ רָמֵי בַּר חָמָא מֵרַב חִסְדָּא: חֲצִי עִשָּׂרוֹן, לְרַבִּי מֵאִיר – גָּדוּשׁ הָיָה אוֹ מָחוּק הָיָה?
§ A la luz de la opinión de Rabí Meir de que había dos recipientes para medir una décima de un efa, uno que contenía su medida cuando estaba nivelado y otro cuando estaba colmado, Rami bar Ḥama planteó un dilema ante Rav Ḥisda: Con respecto al recipiente de medición de media décima de un efa, según la opinión de Rabí Meir, ¿era uno que contenía su medida cuando estaba colmado o era uno que contenía su medida cuando estaba nivelado?
(סִימָן: חֲצִי, חֲבִיתֵּי, שֻׁלְחָן).
Antes de citar la respuesta de Rav Ḥisda, la Guemará proporciona una mnemotecnia que alude a los tres dilemas que presentará de inmediato: Mitad; ofrenda de torta a la plancha; Mesa. Esto alude a la mitad de una décima de efá; a la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote; y a la Mesa del pan de la proposición.
וְתִיבְּעֵי לָךְ לְרַבָּנַן? לְרַבָּנַן, עִשָּׂרוֹן גּוּפֵיהּ קָא מִיבַּעְיָא לְהוּ: גָּדוּשׁ הָיָה אוֹ מָחוּק הָיָה.
Rav Ḥisda dijo a Rami bar Ḥama: Pero ¿por qué preguntas específicamente con respecto a la opinión de Rabbi Meir? El dilema también puede plantearse según la opinión de los Rabinos. Rami bar Ḥama respondió: Según la opinión de los Rabinos, el dilema se plantearía con respecto al recipiente de medida de una décima de un efa mismo, preguntando si era uno que contenía su medida cuando estaba colmada o era uno que contenía su medida cuando estaba nivelada. El dilema que planteé se refería al recipiente de media décima, lo cual es pertinente específicamente según la opinión de Rabbi Meir, pues él sostiene que había recipientes de medida de una décima de un efa tanto colmados como nivelados.
אֲמַר לֵיהּ: מִדְּרַבִּי מֵאִיר נִשְׁמַע לְרַבִּי מֵאִיר, וּמִדְּרַבִּי מֵאִיר נִשְׁמַע לְרַבָּנַן.
En respuesta al dilema de Rami bar Ḥama, Rav Ḥisda le dijo: De la opinión de Rabí Meir con respecto al recipiente de una décima de efá podemos extrapolar lo que Rabí Meir sostiene con respecto al recipiente de media décima de efá; y de esa opinión de Rabí Meir podemos extrapolar lo que los Rabinos sostienen con respecto a ambos recipientes.
מִדְּאָמַר רַבִּי מֵאִיר: עִשָּׂרוֹן מָחוּק, חֲצִי עִשָּׂרוֹן נָמֵי מָחוּק; מִדְּרַבִּי מֵאִיר מָחוּק, לְרַבָּנַן נָמֵי מָחוּק.
Rav Ḥisda explica: Del hecho de que Rabí Meir dijo que el recipiente de una décima de efá usado para la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote contenía su medida cuando estaba nivelado, podemos extrapolar que el recipiente de media décima también era tal que contenía su medida cuando estaba nivelado. Es razonable que, dado que ambos recipientes se usaban para la misma ofrenda, debían ser del mismo tipo. Y del hecho de que Rabí Meir sostiene que los recipientes usados para la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote contenían sus medidas cuando estaban nivelados, podemos extrapolar que también según los Rabinos, quienes sostienen que ambos recipientes se usaban para la ofrenda de torta a la plancha del Sumo Sacerdote, ambos contenían sus medidas cuando estaban nivelados.
בְּעָא מִינֵּיהּ רָמֵי בַּר חָמָא מֵרַב חִסְדָּא: חֲבִיתֵּי כֹּהֵן גָּדוֹל בַּמֶּה מְחַלְּקָן לְחַלּוֹת, בַּיָּד אוֹ בִּכְלִי? פְּשִׁיטָא דִּבְיַד, דְּאִי בִּכְלִי – טוּרְטָנֵי יַכְנִיס?!
Rami bar Ḥama planteó otro dilema ante Rav Ḥisda: Con respecto a la masa usada para la ofrenda de la torta de plancha del Sumo Sacerdote, ¿con qué se la dividía en los panes de la ofrenda, seis por la mañana y seis por la tarde? ¿La división se hacía con la mano o con un recipiente de medida? Rav Ḥisda le dijo: Es obvio que se dividía con la mano, pues si se sugiriera que se hacía con un recipiente de medida, acaso traerían balanzas [turtanei] al atrio del Templo para este propósito?
וְיַכְנִיס! כֵּיוָן דְּבִקְלָלָה כְּתִיב, לָאו אוֹרַח אַרְעָא.
Rami bar Ḥama responde: Y que traiga balanzas al atrio. Rav Ḥisda explica: Dado que en la amonestación de Dios al pueblo judío el acto de pesar pan está escrito como parte de una maldición: “Cuando yo quebrante vuestro sustento de pan, diez mujeres cocerán vuestro pan en un solo horno, y os devolverán vuestro pan por peso; y comeréis y no os saciaréis” (Levítico 26:26), como pesar pan generalmente se hace solo en tiempo de hambre, por lo tanto no es una conducta apropiada pesar la masa en el Templo.
בְּעָא מִינֵּיהּ רָמֵי בַּר חָמָא מֵרַב חִסְדָּא: שֻׁלְחָן מַהוּ שֶׁיְּקַדֵּשׁ קְמָצִים בְּגוֹדֶשׁ שֶׁלּוֹ? מִדִּמְקַדֵּשׁ לֶחֶם, קְמָצִים נָמֵי מְקַדֵּשׁ, אוֹ דִלְמָא דַּחֲזֵי לֵיהּ מְקַדֵּשׁ, דְּלָא חֲזֵי לֵיהּ לָא מְקַדֵּשׁ?
Rami bar Ḥama planteó otro dilema ante Rav Ḥisda: Con respecto a la Mesa del pan de la proposición, ¿cuál es la halakhaen cuanto a si consagra puñados retirados de ofrendas de harina o de incienso que no fueron consagrados al ser colocados en un utensilio de servicio, como debería haber sido, sino que en cambio fueron colocados en la parte superior de la Mesa, entre las hileras del pan de la proposición? La Guemará aclara el dilema: ¿Se dice que del hecho de que la Mesa consagra los panes del pan de la proposición colocados sobre ella, se sigue que también consagra puñados colocados sobre ella? ¿O quizá la Mesa consagra solo aquello que es apto para ella, es decir, los panes, pero no consagra aquello que no es apto para ella, como los puñados.
אֲמַר לֵיהּ: אֵינוֹ מְקַדֵּשׁ. אִינִי? וְהָאָמַר רַבִּי יוֹחָנָן: לְדִבְרֵי הָאוֹמֵר טִפְחַיִים וּמֶחֱצָה קוֹפֵל, נִמְצָא שֻׁלְחָן מְקַדֵּשׁ חֲמִשָּׁה עָשָׂר טֶפַח לְמַעְלָה. לְדִבְרֵי הָאוֹמֵר טִפְחַיִים קוֹפֵל, נִמְצָא שֻׁלְחָן מְקַדֵּשׁ שְׁנֵים עָשָׂר טֶפַח לְמַעְלָה.
Rav Ḥisda le dijo: La Mesa no consagra estos puñados. Rami bar Ḥama replicó: ¿Es así? ¿Pero acaso no dijo Rabí Yoḥanan: Los panes de la proposición eran más largos que la longitud de la Mesa. En consecuencia, era necesario doblar los bordes de los panes para que descansaran completamente sobre la propia Mesa y no sobresalieran de sus bordes. Cuánto de cada lado debía doblarse es objeto de una disputa tanaítica acerca de la longitud de la Mesa (véase 96a). Según la declaración del que dice que se doblan dos palmos y medio de cada lado de los panes, resulta que la Mesa consagra quince palmos por encima de ella, ya que había seis panes a cada lado de la Mesa, cada uno de dos palmos y medio de altura. Y según la declaración del que dice que se doblan dos palmos de cada lado de los panes, resulta que la Mesa consagra doce palmos por encima de ella. Rabí Yoḥanan afirmó que la Mesa consagra aquello que se coloca sobre ella, sea o no apto para la Mesa.
אֲמַר לֵיהּ: אֵינוֹ מְקַדֵּשׁ לִיקְרַב, אֲבָל מְקַדֵּשׁ לִיפָּסֵל.
Rav Ḥisda le dijo: Cuando dije que la Mesa no consagra los puñados, quise decir que no los consagra hasta el punto de que puedan ser sacrificados sobre el altar. Pero ciertamente los consagra hasta el punto de que queden descalificados por las mismas descalificaciones que se aplican a los puñados que fueron consagrados al ser colocados en un utensilio de servicio, por ejemplo, por haber permanecido durante la noche o por haber entrado en contacto con una persona ritualmente impura que se había sumergido ese día.
מַתְנִי׳ שֶׁבַע מִדּוֹת שֶׁל לַח הָיוּ בְּמִקְדָּשׁ, הִין, וַחֲצִי הִין, וּשְׁלִישִׁית הַהִין, וּרְבִיעִית הַהִין.
MISHNÁ:Había siete recipientes de medida para líquidos en el Templo. Había un recipiente de un hin, es decir, doce log. Tres recipientes se usaban para medir el aceite y el vino para las ofrendas de harina y las libaciones que acompañaban el sacrificio de un animal. Para un toro había un recipiente de medio hin, es decir, seis log; y para un carnero había uno de un tercio de hin, es decir, cuatro log; y para un cordero había uno de un cuarto de hin, es decir, tres log.
לוֹג, וַחֲצִי לוֹג, וּרְבִיעִית לוֹג.
Además, había un recipiente que contenía un log para medir el aceite de todas las ofrendas regulares de harina; y otro que contenía medio log para medir el agua utilizada en el rito de una mujer sospechada por su marido de haber sido infiel [sota] y también el aceite usado en los panes que acompañan la ofrenda de agradecimiento (véase 88a); y otro que contenía un cuarto de log para medir el agua utilizada en la purificación de un leproso y también el aceite usado en las obleas y los panes que el nazareo trae el día en que termina su período de nazareato.
רַבִּי אֱלִיעֶזֶר בַּר רַבִּי צָדוֹק אוֹמֵר: שְׁנָתוֹת הָיוּ בַּהִין, עַד כָּאן לַפָּר, וְעַד כָּאן לָאַיִל, עַד כָּאן לַכֶּבֶשׂ.
Rabí Eliezer, hijo de Rabí Tzadok, dice: No era necesario tener varios recipientes de diferentes tamaños; más bien, había graduaciones [shenatot] en el recipiente que contenía un hin, indicando que hasta aquí está la cantidad necesaria para el toro, y hasta aquí está la cantidad necesaria para el carnero, y hasta aquí está la cantidad necesaria para el cordero.
רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר: לֹא הָיָה שָׁם הִין, וְכִי מֶה הָיָה הִין מְשַׁמֵּשׁ? אֶלָּא מִדָּה יְתֵירָה שֶׁל לוֹג וּמֶחֱצָה הָיְתָה שָׁם, שֶׁבָּהּ הָיָה מוֹדֵד לְמִנְחַת כֹּהֵן גָּדוֹל – לוֹג וּמֶחֱצָה בַּבּוֹקֶר, לוֹג וּמֶחֱצָה בֵּין הָעַרְבַּיִם.
Rabí Shimón dice: No había vasija allí en el Templo que contuviera un hin, pues ¿para qué propósito podría servir una vasija de un hin? Ese volumen de líquido nunca se usaba en una ofrenda. Más bien, había allí una medida adicional de un log y medio, en el Templo, que completaba la cuenta de siete vasijas, con la cual se medía el aceite usado para la ofrenda de harina a la plancha del Sumo Sacerdote; un log y medio se usaba por la mañana y un log y medio por la tarde.
גְּמָ׳ תָּנוּ רַבָּנַן: שֶׁבַע מִדּוֹת שֶׁל לַח הָיוּ בַּמִּקְדָּשׁ – רְבִיעִית לוֹג, וַחֲצִי לוֹג, וְלוֹג, וּרְבִיעִית הַהִין, וּשְׁלִישִׁית הַהִין, וַחֲצִי הִין, וְהִין, דִּבְרֵי רַבִּי יְהוּדָה. רַבִּי מֵאִיר אוֹמֵר: הִין, וַחֲצִי הִין, וּשְׁלִישִׁית הַהִין, וּרְבִיעִית הַהִין, וְלוֹג, וַחֲצִי לוֹג, וּרְבִיעִית לוֹג. רַבִּי שִׁמְעוֹן אוֹמֵר: לֹא הָיָה שָׁם הִין, וְכִי מָה הָיָה הִין מְשַׁמֵּשׁ?
GUEMARÁ:Los Sabios enseñaron en una baraita: Había siete recipientes de medida para líquidos en el Templo. Enumerados en orden ascendente de tamaño, contenían: Un cuarto de un log; medio log; un log; un cuarto de un hin; un tercio de un hin; medio hin; y un hin. Esta es la opinión de Rabí Yehuda. Rabí Meir dice que había estos siete recipientes, pero él los enumera en orden descendente: Un hin; medio hin; un tercio de un hin; un cuarto de un hin; un log; medio log; y un cuarto de un log. Rabí Shimon dice: No había recipiente allí en el Templo que contuviera un hin, pues para qué propósito podría servir un recipiente de un hin? Ese volumen de líquido nunca se usaba en una ofrenda.