וְאָמַר רַב שֵׁשֶׁת בְּרֵיהּ דְּרַב אִידִי: שְׁמַע מִינַּהּ מִדְּרַב כָּהֲנָא, עֵדִים שֶׁאָמְרוּ ״אֲמָנָה הָיוּ דְּבָרֵינוּ״ — אֵין נֶאֱמָנִין. מַאי טַעְמָא? כֵּיוָן דְּעַוְלָה הוּא — אַעַוְלָה לָא חָתְמִי.
Y Rav Sheshet, hijo de Rav Idi, dice: Concluye de la declaración de Rav Kahana que los testigos que dijeron: Nuestra declaración era una declaración de confianza, y el documento que firmamos era un documento de confianza, no son considerados creíbles. ¿Cuál es la razón? Puesto que ese documento es una injusticia, ellos no firmarían un documento de injusticia. Su afirmación de que firmaron el documento los incriminaría y, por lo tanto, no es aceptada.
אָמַר רַבִּי יְהוֹשֻׁעַ בֶּן לֵוִי: אָסוּר לוֹ לָאָדָם שֶׁיְּשַׁהֶה שְׁטָר פָּרוּעַ בְּתוֹךְ בֵּיתוֹ, מִשּׁוּם שֶׁנֶּאֱמַר: ״אַל תַּשְׁכֵּן בְּאֹהָלֶיךָ עַוְלָה״. בְּמַעְרְבָא מִשְּׁמֵיהּ דְּרַב אָמְרִי: ״אִם אָוֶן בְּיָדְךָ הַרְחִיקֵהוּ״ — זֶה שְׁטַר אֲמָנָה וּשְׁטַר פַּסִּים. ״וְאַל תַּשְׁכֵּן בְּאֹהָלֶיךָ עַוְלָה״ — זֶה שְׁטָר פָּרוּעַ.
Rabí Yehoshua ben Levi dijo: Está prohibido que una persona conserve un documento ya pagado dentro de su casa, debido al hecho de que el versículo dice: “Y no dejes que la injusticia habite en tus tiendas” (Job 11:14). Incluso si no usa el documento para cobrar el pago, la preocupación es que pueda caer en manos de alguien que lo use ilegalmente para cobrar. En Occidente, en Eretz Yisrael, dicen en nombre de Rav: Con respecto a la primera mitad del versículo: “Si hay iniquidad en tu mano, aléjala” (Job 11:14), esto se refiere a un documento de confianza y un documento de garantía [passim]. Con respecto a la segunda mitad del versículo: “Y no dejes que la injusticia habite en tus tiendas”, esto se refiere a un documento ya pagado.
מַאן דְּאָמַר שְׁטָר פָּרוּעַ, כׇּל שֶׁכֵּן שְׁטַר אֲמָנָה. וּמַאן דְּאָמַר שְׁטַר אֲמָנָה — אֲבָל שְׁטָר פָּרוּעַ לָא, דְּזִמְנִין דִּמְשַׁהֵי לֵיהּ אַפְּשִׁיטֵי דְסָפְרָא.
Ellos señalan: Con respecto a quien dijo que un documento ya pagado es la injusticia a la que se refiere el versículo, con mayor razón un documento de confianza es una injusticia y no puede conservarse, ya que un documento de confianza es fundamentalmente falso. Y con respecto a quien dijo que un documento de confianza es la injusticia a la que se refiere el versículo, sin embargo, con respecto a un documento ya pagado, quizá esté permitido conservarlo, pues, a veces, la gente lo conserva y no lo devuelve al prestatario. Esto se debe a que en esos casos sirve como garantía por las monedas del escriba, cuya tarifa aún no ha sido pagada por el prestatario, quien es legalmente responsable de pagar al escriba por redactar el documento.
אִתְּמַר: סֵפֶר שֶׁאֵינוֹ מוּגָּהּ, אָמַר רַבִּי אַמֵּי: עַד שְׁלֹשִׁים יוֹם מוּתָּר לְשַׁהוֹתוֹ, מִכָּאן וְאֵילָךְ אָסוּר לְשַׁהוֹתוֹ, מִשּׁוּם שֶׁנֶּאֱמַר: ״אַל תַּשְׁכֵּן בְּאֹהָלֶיךָ עַוְלָה״.
En una línea similar, se afirma, con respecto a conservar objetos con potencial de llevar a la transgresión: Con respecto a un rollo de la Torah que no ha sido revisado y por lo tanto contiene errores, Rabí Ami dice: Está permitido conservarlo sin corregir los errores por hasta treinta días, y a partir de entonces está prohibido conservarlo, como está escrito: “Y no dejes que la injusticia habite en tus tiendas” (Job 11:14).
אָמַר רַב נַחְמָן: עֵדִים שֶׁאָמְרוּ אֲמָנָה הָיוּ דְּבָרֵינוּ — אֵין נֶאֱמָנִין. מוֹדָעָא הָיוּ דְּבָרֵינוּ — אֵין נֶאֱמָנִין. מָר בַּר רַב אָשֵׁי אָמַר: אֲמָנָה הָיוּ דְּבָרֵינוּ — אֵין נֶאֱמָנִין, מוֹדָעָא הָיוּ דְּבָרֵינוּ — נֶאֱמָנִין. מַאי טַעְמָא? הַאי — נִיתַּן לִיכָּתֵב. וְהַאי — לֹא נִיתַּן לִיכָּתֵב.
§ Rav Naḥman dijo que los testigos que dicen: Nuestra declaración fue una declaración de confianza y firmamos un documento de confianza, no se consideran creíbles. Del mismo modo, los testigos que dijeron: Nuestra declaración fue una declaración acompañada por una declaración previa de la persona que resulta deudora por este documento de que fue coaccionada para aceptar el acuerdo, invalidando así el documento, no se consideran creíbles. Mar bar Rav Ashi dijo que los testigos que dijeron: Nuestra declaración fue una declaración de confianza, no se consideran creíbles, pero los testigos que dijeron: Nuestra declaración fue una declaración acompañada por una declaración previa, se consideran creíbles. ¿Cuál es la razón de la diferencia entre los casos? Este documento, que fue acompañado por una declaración previa, puede escribirse, ya que fue escrito bajo coacción. Y este documento de confianza no puede escribirse, ya que es fundamentalmente injusto.
בְּעָא מִינֵּיהּ רָבָא מֵרַב נַחְמָן: תְּנַאי הָיוּ דְּבָרֵינוּ, מַהוּ? מוֹדָעָא וַאֲמָנָה, הַיְינוּ טַעְמָא — דְּקָא עָקְרִי לֵיהּ לִשְׁטָרָא, וְהַאי נָמֵי קָא עָקַר לִשְׁטָרָא. אוֹ דִלְמָא: תְּנַאי מִילְּתָא אַחֲרִיתִי הִיא? אֲמַר לֵיהּ: כִּי אָתוּ לְקַמַּן לְדִינָא, אָמְרִינַן לְהוּ: זִילוּ קַיִּימוּ תְּנָאַיְיכוּ וְחוּתוּ לְדִינָא.
Rava planteó un dilema ante Rav Naḥman: En un caso en que los testigos dicen: Nuestra declaración era una declaración condicional, es decir, verifican sus firmas, pero añaden que la transacción estaba supeditada al cumplimiento de una condición no escrita, ¿cuál es el dictamen? Quizá sea similar a los casos de una declaración acompañada por una declaración previa y una declaración de confianza. En esos últimos casos, esta es la razón por la que su declaración es rechazada, ya que al hacerlo socavan el documento, y en este caso él también socava el documento. O quizá una condición sea un asunto diferente, ya que no necesariamente socava el documento. Rav Naḥman le dijo: Cuando las personas vienen ante nosotros para juicio en este último caso, les decimos: Vayan y cumplan sus condiciones, y luego desciendan ante nosotros para juicio.
עֵד אוֹמֵר ״תְּנַאי״, וְעֵד אוֹמֵר ״אֵינוֹ תְּנַאי״. אָמַר רַב פָּפָּא: תַּרְוַיְיהוּ בִּשְׁטָרָא מְעַלְּיָא קָא מַסְהֲדִי, וְהַאי דְּקָאָמַר: ״תְּנַאי״ — הָוֵה לֵיהּ חַד, וְאֵין דְּבָרָיו שֶׁל אֶחָד בִּמְקוֹם שְׁנַיִם.
La Guemará pregunta: ¿Cuál es el dictamen en un caso en el que un testigo dice: Hay una condición adjunta a la transacción y un testigo dice: No hay condición? Rav Pappa dice: Ambos están testificando que es un documento válido, y ese testigo que dice: Había una condición adjunta, es solo un testigo cuyo testimonio cuestiona esa validez. Y la declaración de un testigo no tiene validez en un lugar donde hay dos testigos.
מַתְקֵיף לַהּ רַב הוּנָא בְּרֵיהּ דְּרַב יְהוֹשֻׁעַ: אִי הָכִי, אֲפִילּוּ תַּרְוַיְיהוּ נָמֵי? אֶלָּא אָמְרִינַן: הָנֵי לְמִיעְקַר סָהֲדוּתַיְיהוּ קָאָתוּ, הַאי נָמֵי לְמִיעְקַר סָהֲדוּתֵיהּ קָאָתֵי: וְהִלְכְתָא כְּרַב הוּנָא בְּרֵיהּ דְּרַב יְהוֹשֻׁעַ.
Rav Huna, hijo de Rav Yehoshua, se opone enérgicamente a esto: Si es así que testificar que existe una condición se considera socavar el documento, entonces incluso si ambos testigos testifican que había una condición, su testimonio tampoco debería ser aceptado. Una vez que testificaron que el documento es válido, no pueden dar testimonio adicional que contradiga su testimonio original. Más bien, decimos: Estos dos testigos vienen a socavar su testimonio de que el documento es válido. No se trata de dos testimonios separados, uno de que el documento es válido y otro con respecto a la condición. Más bien, el segundo testimonio revoca el primero. De manera similar, este único testigo viene a socavar también su propio testimonio. Por lo tanto, solo hay un testigo que testifica que el documento es válido. La Guemará concluye: La halakha está de acuerdo con la opinión de Rav Huna, hijo de Rav Yehoshua, y se acepta el testimonio incluso de un solo testigo que dice que había una condición adjunta a la transacción.
תָּנוּ רַבָּנַן: שְׁנַיִם חֲתוּמִין עַל הַשְּׁטָר וּמֵתוּ, וּבָאוּ שְׁנַיִם מִן הַשּׁוּק וְאָמְרוּ: יָדַעְנוּ שֶׁכְּתַב יָדָם הוּא, אֲבָל אֲנוּסִים הָיוּ, קְטַנִּים הָיוּ, פְּסוּלֵי עֵדוּת הָיוּ — הֲרֵי אֵלּוּ נֶאֱמָנִים. וְאִם יֵשׁ עֵדִים שֶׁכְּתַב יָדָם הוּא זֶה, אוֹ שֶׁהָיָה כְּתַב יָדָם יוֹצֵא מִמָּקוֹם אַחֵר מִשְּׁטָר שֶׁקָּרָא עָלָיו עַרְעָר וְהוּחְזַק בְּבֵית דִּין — אֵין אֵלּוּ נֶאֱמָנִין.
§ Los Sabios enseñaron: Si dos testigos eran signatarios de un documento y murieron, y dos extraños del mercado vinieron y dijeron: Sabemos que esta es su letra, pero fueron coaccionados para firmar el documento, o si dijeron que eran menores de edad cuando firmaron el documento, o si dijeron que eran testigos descalificados cuando firmaron el documento, estos extraños son considerados creíbles, pues la boca que prohibió y ratificó el documento es la boca que permitió y socavó el documento. Sin embargo, si hay otros testigos que testifican que esta es su letra, o si su letra aparece en otro lugar, en un documento que fue impugnado y que fue considerado válido en el tribunal, estos testigos del mercado no son considerados creíbles y su testimonio no socava la validez del documento.
וּמַגְבֵּינַן בֵּיהּ כְּבִשְׁטָרָא מְעַלְּיָא? וְאַמַּאי? תְּרֵי וּתְרֵי נִינְהוּ!
La Guemará pregunta: Y si no se acepta el testimonio de estos testigos, ¿significa eso que cobramos deudas con ese documento como se cobrarían deudas con un documento válido? ¿Y por qué habría de ser así? ¿No son los dos firmantes cuyas firmas fueron ratificadas y los dos testigos del mercado cuyo testimonio invalida el documento testigos contradictorios? Por lo tanto, el documento no puede usarse para cobrar el pago.
אָמַר רַב שֵׁשֶׁת, זֹאת אוֹמֶרֶת: הַכְחָשָׁה — תְּחִלַּת הֲזָמָה הִיא,
Rav Sheshet dijo: Esto quiere decir que la contradicción de su testimonio es la primera etapa para convertirlos en testigos falsos y conspiradores, en el sentido de que ciertas restricciones que se aplican a estos últimos también se aplican a los primeros.