לֹא שָׁנוּ אֶלָּא שֶׁלֹּא גָּמַר, אֲבָל גָּמַר — חוֹזֵר וּמַקְרִיב.
Enseñaron que se puede ofrecer el sacrificio de paz de la Fiesta en el primer día de la Fiesta, pero no durante los siete días, como se registra en la baraita en este amud abajo, solo en un caso en que no terminó. Sin embargo, si terminó, puede volver y ofrecer el sacrificio.
מַאי ״גָּמַר״? אִילֵּימָא גָּמַר קׇרְבְּנוֹתָיו — מַאי מַקְרִיב? אֶלָּא שֶׁלֹּא גָּמַר הַיּוֹם, אֲבָל גָּמַר הַיּוֹם — חוֹזֵר וּמַקְרִיב.
La Guemará pregunta: ¿Cuál es el significado del término: Terminar, en este contexto? Si decimos que significa que él terminó de sacrificar todas sus ofrendas, ¿qué está volviendo a sacrificar? Más bien, significa que, si el día no terminó y todavía le quedan ofrendas, no puede volver para sacrificarlas en otros días de la Fiesta. Sin embargo, si el día terminó y no había terminado de sacrificar sus ofrendas, puede volver y sacrificarlas. Esto muestra que el rabino Yoḥanan concede que, en estas circunstancias, está permitido sacrificar ofrendas de paz festivas durante los días restantes de la Fiesta.
מַתְנִי׳ מִי שֶׁלֹּא חָג בְּיוֹם טוֹב הָרִאשׁוֹן שֶׁל חַג — חוֹגֵג אֶת כָּל הָרֶגֶל וְיוֹם טוֹב הָאַחֲרוֹן שֶׁל חַג.
MISHNÁ: Con respecto a quien no celebró trayendo la ofrenda de paz de la Fiesta en el primer día de la festividad de Sucot, puede celebrar y traerla durante todos los días restantes de la Fiesta de peregrinación, e incluso en el último día de la Fiesta, es decir, en Sheminí Atzéret.
עָבַר הָרֶגֶל וְלֹא חָג — אֵינוֹ חַיָּיב בְּאַחְרָיוּתוֹ, עַל זֶה נֶאֱמַר ״מְעֻוָּות לֹא יוּכַל לִתְקוֹן וְחֶסְרוֹן לֹא יוּכַל לְהִמָּנוֹת״.
Si la Fiesta de peregrinación pasó y uno no celebró trayendo la ofrenda de paz de la Fiesta, no está obligado a pagar restitución por ello. Incluso si consagró un animal para este propósito y este se perdió, una vez que la Fiesta ha terminado no tiene obligación de reemplazarlo, pues perdió la oportunidad de cumplir esta mitzvá. Y sobre esto está dicho: “Lo torcido no puede enderezarse; y lo que falta no puede contarse” (Eclesiastés 1:15).
רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן מְנַסְּיָיא אוֹמֵר: אֵיזֶהוּ מְעֻוָּות שֶׁאֵינוֹ יָכוֹל לְהִתָּקֵן? זֶה הַבָּא עַל הָעֶרְוָה וְהוֹלִיד מִמֶּנָּה מַמְזֵר. אִם תֹּאמַר בְּגוֹנֵב וְגוֹזֵל — יָכוֹל הוּא לְהַחְזִירוֹ, וִיתַקֵּן.
Rabí Shimon ben Menasya dice: ¿Quién es el torcido que no puede enderezarse? Este versículo se refiere a quien tuvo relaciones con una mujer que le estaba prohibida y engendró con ella un mamzer. Este individuo no puede rectificar su pecado, porque el estatus del hijo ilegítimo es permanente. Y si dices que se refiere a quien roba o hurta, aunque esté torcido, puede devolver lo que robó y de esta manera su pecado será rectificado.
רַבִּי שִׁמְעוֹן בֶּן יוֹחַי אוֹמֵר: אֵין קוֹרִין מְעֻוָּות אֶלָּא לְמִי שֶׁהָיָה מְתוּקָּן בַּתְּחִילָּה וְנִתְעַוֵּות, וְאֵי זֶה? זֶה תַּלְמִיד חָכָם הַפּוֹרֵשׁ מִן הַתּוֹרָה.
Rabí Shimón ben Yoḥai dice: Se llama torcido solo a alguien que al principio era recto y posteriormente se volvió torcido. ¿Y quién es este? Este es un erudito de la Torah que abandona su estudio de la Torah. He aquí un ejemplo de algo recto que se volvió torcido.
גְּמָ׳ מְנָהָנֵי מִילֵּי? אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן מִשּׁוּם רַבִּי יִשְׁמָעֵאל: נֶאֱמַר ״עֲצֶרֶת״ בִּשְׁבִיעִי שֶׁל פֶּסַח, וְנֶאֱמַר ״עֲצֶרֶת״ בִּשְׁמִינִי שֶׁל חַג. מָה לְהַלָּן לְתַשְׁלוּמִין — אַף כָּאן לְתַשְׁלוּמִין.
GUEMARÁ: La mishná enseñó que, si uno no trajo su ofrenda festiva de paz en el primer día de la festividad de Sucot, puede traerla incluso en el Octavo Día de Asamblea, a pesar de que es una Fiesta separada. La Guemará pregunta: ¿De dónde se derivan estas cuestiones? Rabí Yoḥanan dijo en nombre de Rabí Yishmael que esta halajá se deriva por medio de una analogía verbal. Está dicho: “Asamblea” (Deuteronomio 16:8), con respecto al séptimo día de Pésaj, y está dicho: “Asamblea” (Levítico 23:36), con respecto al octavo día de la festividad de Sucot. Así como allí, con respecto a Pésaj, el día de asamblea, es decir, el séptimo día de Pésaj, está disponible para compensación, ya que ciertamente es parte de la Fiesta, así también aquí, en el caso de Sucot, el Octavo Día de Asamblea está disponible para compensación.
מוּפְנֶה. דְּאִי לָאו מוּפְנֶה, אִיכָּא לְמִיפְרַךְ: מָה לִשְׁבִיעִי שֶׁל פֶּסַח שֶׁכֵּן אֵינוֹ חָלוּק מִשֶּׁלְּפָנָיו, תֹּאמַר בִּשְׁמִינִי שֶׁל חַג שֶׁחָלוּק מִשֶּׁלְּפָנָיו.
La Guemará añade que el término asamblea en cada uno de estos contextos está libre para esta analogía verbal, es decir, es superfluo en ambos contextos. Pues, si no está libre, la analogía verbal puede ser refutada, porque cada contexto en el que aparece el término contiene características que no se aplican al otro. ¿Qué se puede decir acerca del séptimo día de Pésaj? Que no es distinto de los días que lo preceden con respecto a las ofrendas de la festividad y la prohibición de comer pan leudado. ¿Puede decirse lo mismo con respecto al octavo día de la festividad de Sucot, que es distinto de los días que lo preceden, es decir, que el Octavo Día de Asamblea no implica las mismas mitzvot que la festividad de Sucot?
לָאיֵי אִפְּנוֹיֵי מוּפְנֶה. מִכְּדֵי מַאי ״עֲצֶרֶת״ — עָצוּר בַּעֲשִׂיַּית מְלָאכָה, הָכְתִיב: ״לֹא תַעֲשֶׂה מְלָאכָה״, ״עֲצֶרֶת״ דִּכְתַב רַחֲמָנָא לְמָה לִי? אֶלָּא שְׁמַע מִינַּהּ לְאַפְנוֹיֵי.
Sin embargo, esto no es así [la’ei], pues el término asamblea es ciertamente libre. Ahora bien, ¿cuál es el significado de: “asamblea [atzeret]”? Significa que uno está detenido [atzur], es decir, prohibido, de realizar trabajo. Pero ¿acaso no está ya escrito: “No realizarás trabajo” (Deuteronomio 16:8)? ¿Por qué entonces necesito yo este término atzeret que escribe el Misericordioso? Más bien, aprende de aquí que está libre para la analogía verbal.
וְתַנָּא מַיְיתֵי לַהּ מֵהָכָא, דְּתַנְיָא: ״וְחַגּוֹתֶם אוֹתוֹ חַג לַה׳ שִׁבְעַת יָמִים״, יָכוֹל יְהֵא חוֹגֵג וְהוֹלֵךְ כָּל שִׁבְעָה — תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אוֹתוֹ״ — אוֹתוֹ אַתָּה חוֹגֵג, וְאִי אַתָּה חוֹגֵג כׇּל שִׁבְעָה. אִם כֵּן לָמָּה נֶאֱמַר ״שִׁבְעָה״ — לְתַשְׁלוּמִין.
La Guemará comenta: Y un tanna cita prueba de aquí, como se enseña en una baraita con respecto a un versículo que trata de la festividad de Sucot: “Y la celebraréis como fiesta para el Señor durante siete días” (Levítico 23:41). Uno podría haber pensado que se puede continuar celebrando trayendo la ofrenda festiva de paz los siete días de la festividad. Por lo tanto, el versículo dice: “La,” lo que enseña: La, es decir, el primer día de la festividad, celebraréis con estas ofrendas, y no podéis celebrar los siete días. Si es así, ¿por qué se menciona “siete”? Para compensación, es decir, si uno no trajo una ofrenda el primer día, puede hacerlo durante los siete días.
וּמִנַּיִן שֶׁאִם לֹא חָג יוֹם טוֹב הָרִאשׁוֹן שֶׁל חַג שֶׁחוֹגֵג וְהוֹלֵךְ אֶת כָּל הָרֶגֶל וְיוֹם טוֹב הָאַחֲרוֹן — תַּלְמוּד לוֹמַר: ״בַּחֹדֶשׁ הַשְּׁבִיעִי תָּחֹגּוּ אוֹתוֹ״, אִי ״בַּחֹדֶשׁ הַשְּׁבִיעִי״, יָכוֹל יְהֵא חוֹגֵג וְהוֹלֵךְ הַחֹדֶשׁ כּוּלּוֹ — תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אוֹתוֹ״ — אוֹתוֹ אַתָּה חוֹגֵג, וְאִי אַתָּה חוֹגֵג חוּצָה לוֹ.
¿Y de dónde se deriva que si alguien no celebró trayendo la ofrenda de paz festiva en el primer día de la festividad de Sucot, puede continuar celebrando durante toda la Fiesta de peregrinación e incluso en el último día festivo de Sucot, que es Sheminí Atzéret? El versículo declara: “La celebraréis en el séptimo mes” (Levítico 23:41), lo que indica que uno puede traer las ofrendas festivas incluso después de los siete días de la Fiesta. Si el versículo dijera solo: “En el séptimo mes”, uno podría haber pensado que se puede continuar celebrando trayendo la ofrenda en cualquier momento durante el resto de todo el mes. Por lo tanto, el versículo declara: “La”, indicando que la celebráis, es decir, en cualquiera de los días de la Fiesta, y no podéis celebrar fuera de esos días.
וּמַאי תַּשְׁלוּמִין? רַבִּי יוֹחָנָן אָמַר: תַּשְׁלוּמִין לָרִאשׁוֹן, וְרַבִּי אוֹשַׁעְיָא אָמַר: תַּשְׁלוּמִין זֶה לָזֶה.
§ La Guemará pregunta: ¿Cuál es el significado del concepto de compensación mencionado en la baraita? La Guemará responde que Rabí Yoḥanan dijo: Los otros días son compensación por el primer día. Si alguien no trajo la ofrenda de la Fiesta en el primer día, todavía puede hacerlo en los días restantes de la Fiesta. Y Rabí Oshaya dijo: Los días son compensación unos por otros. Cada día puede considerarse el día principal de la obligación; es decir, si alguien no trajo la ofrenda en el primer día disponible, puede hacerlo en los días restantes.
מַאי בֵּינַיְיהוּ? אָמַר רַבִּי זֵירָא: חִיגֵּר בְּיוֹם רִאשׁוֹן וְנִתְפַּשֵּׁט בְּיוֹם שֵׁנִי אִיכָּא בֵּינַיְיהוּ. רַבִּי יוֹחָנָן אָמַר: תַּשְׁלוּמִין לָרִאשׁוֹן, כֵּיוָן דְּלָא חֲזֵי בָּרִאשׁוֹן — לָא חֲזֵי בַּשֵּׁנִי. וְרַבִּי אוֹשַׁעְיָא אָמַר: תַּשְׁלוּמִין זֶה לָזֶה, אַף עַל גַּב דְּלָא חֲזֵי בָּרִאשׁוֹן — חֲזֵי בִּשְׁנֵי.
La Guemará pregunta: ¿Cuál es la diferencia práctica entre estas dos explicaciones? Rabí Zeira dijo: La diferencia práctica entre ellas es en el caso de alguien que estaba cojo el primer día de la Fiesta y fue curado el segundo día. Rabí Yoḥanan dijo que los otros días son compensación por el primero día; puesto que no era apto, es decir, no estaba calificado para ofrecer sus sacrificios el primer día, no es apto para hacerlo ni siquiera el segundo, ya que el segundo día es compensación por el primero. El segundo día no es para quienes estaban completamente exentos el primero, sino para quienes estaban obligados a sacrificar pero dejaron de hacerlo. Y Rabí Oshaya dijo que los días son compensación unos por otros. En consecuencia, aunque no era apto para traer la ofrenda el primer día, sí es apto para hacerlo el segundo. Dado que en cada día se aplica una obligación separada, incluso si uno no era apto para traer la ofrenda el primer día, debe hacerlo cuando llegue a ser apto.
וּמִי אָמַר רַבִּי יוֹחָנָן הָכִי?
La Guemará pregunta: ¿Y realmente dijo esto Rabí Yoḥanan? ¿De verdad dijo esto? Rabí Yoḥanan estuvo involucrado en una disputa con respecto a un nazireo. Un nazireo que se vuelve ritualmente impuro como resultado del contacto con un cadáver debe pasar por un proceso de purificación ritual de siete días, después del cual debe traer un conjunto de ofrendas y volver a contar los días de su período de nazireato. Por lo general, un nazireo puede traer un solo conjunto de ofrendas incluso por muchos casos de impureza ritual. Sin embargo, si entró en contacto con un cadáver por segunda vez en el octavo día después de haberse vuelto ritualmente impuro por primera vez, debe traer dos conjuntos de ofrendas, ya que la segunda impureza ocurrió en un momento en que ya podría haber comenzado de nuevo a contar los días de su voto de nazireato. Los amora’im discuten los detalles de esta halakha.
וְהָאָמַר חִזְקִיָּה: נִטְמָא בַּיּוֹם — מֵבִיא, בַּלַּיְלָה — אֵינוֹ מֵבִיא.
La Guemará continúa. ¿Acaso Ḥizkiya no dijo que si un nazireo se volvió ritualmente impuro en el octavo día mismo, trae un segundo conjunto de ofrendas? Sin embargo, si se volvió ritualmente impuro en la noche anterior, no trae un conjunto adicional de ofrendas, porque no podría haber traído la ofrenda por la noche. Aunque han pasado siete días completos, como todavía no había tenido la oportunidad de traer la ofrenda, es como si sus siete días aún no se hubieran completado. En consecuencia, todavía puede traer un conjunto de ofrendas por los dos casos de impureza ritual.
וְרַבִּי יוֹחָנָן אָמַר: אַף בַּלַּיְלָה נָמֵי מֵבִיא.
Y Rabí Yoḥanan dijo: Incluso si el nazireo se volvió ritualmente impuro en la noche en que comienza el octavo día, también trae un segundo conjunto de ofrendas. Rabí Yoḥanan sostiene que este nazireo está efectivamente listo para comenzar a contar nuevamente los días de su voto, ya que solo el tecnicismo de que no se pueden traer ofrendas por la noche le impide hacerlo. Esto muestra que, según la opinión de Rabí Yoḥanan, incluso cuando uno es incapaz de sacrificar sus ofrendas, su obligación permanece intacta. Asimismo, en el caso de una persona coja, su obligación de traer la ofrenda de la Fiesta se aplica en teoría incluso en el primer día, lo que significa que debería poder traer las ofrendas en una fecha posterior durante la Fiesta.
אָמַר רַבִּי יִרְמְיָה: שָׁאנֵי טוּמְאָה, דְּיֵשׁ לָהּ תַּשְׁלוּמִין בְּפֶסַח שֵׁנִי.
Rabí Yirmeya dijo: El caso de quien no puede traer una ofrenda debido a la impureza ritual es diferente. No está completamente descalificado, pues hay remedio para la pureza ritual. Esto puede demostrarse a partir de la halajá del segundo Pésaj. Así como quien está ritualmente impuro y no puede sacrificar la ofrenda pascual tiene la oportunidad de remediar la situación por medio del segundo Pésaj, así también cualquiera que no puede traer una ofrenda debido a la impureza puede remediarlo en una fecha posterior.
מַתְקֵיף לַהּ רַב פָּפָּא: הָנִיחָא לְמַאן דְּאָמַר פֶּסַח
Rav Pappa objeta enérgicamente a este razonamiento: Esto encaja bien según quien dijo que el segundo Pesaḥ