שׁוֹר בְּאָדָם – שֶׁעָשָׂה בּוֹ קְטַנִּים כִּגְדוֹלִים, אֵינוֹ דִּין שֶׁחַיָּיב עַל הַקְּטַנִּים כִּגְדוֹלִים?
entonces, en el caso de un buey que mata a una persona, donde la Torah considera a los pequeños bueyes como a los grandes con respecto a este acto, pues un becerro joven que mata a una persona es ejecutado igual que un buey adulto que mata a una persona, ¿no es lógico que la Torah lo haga responsable de matar a menores, es decir, a un niño o una niña, exactamente igual que por matar a adultos? ¿Por qué es necesario que el versículo enseñe esta halakha?
לֹא, אִם אָמַרְתָּ אָדָם בְּאָדָם – שֶׁכֵּן חַיָּיב בְּאַרְבָּעָה דְּבָרִים, תֹּאמַר בְּשׁוֹר – שֶׁאֵינוֹ חַיָּיב בְּאַרְבָּעָה דְּבָרִים? תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אוֹ בֵן יִגָּח אוֹ בַת יִגָּח״ – לְחַיֵּיב עַל הַקְּטַנִּים כִּגְדוֹלִים.
La Guemará rechaza esta afirmación: No, esto no puede derivarse solo por lógica. Si dices que una persona que mata a una persona es responsable incluso cuando la víctima es menor, esto puede deberse a la gravedad adicional en el caso de un agresor humano, ya que está obligado a pagar cuatro tipos de indemnización por causar una lesión: dolor, humillación, gastos médicos y pérdida del sustento, además del pago por el daño real. ¿Dirás también que esta es la halajácon respecto a un buey, cuyo dueño no está obligado a pagar estos cuatro tipos de indemnización? Claramente, esta halajá no puede derivarse meramente mediante comparación lógica entre los dos casos. Por lo tanto, el versículo dice: “Ya sea que haya corneado a un hijo o haya corneado a una hija”, para hacerlo responsable también por menores así como por adultos.
וְאֵין לִי אֶלָּא בְּמוּעָדִין, בְּתָם מִנַּיִן?
Y he derivado esta halakha solo con respecto a bueyes advertidos; ¿de dónde derivo que en el caso de un buey inofensivo, se le mata si mata a un niño o a una niña?
דִּין הוּא – הוֹאִיל וְחִיֵּיב בְּאִישׁ וְאִשָּׁה, וְחִיֵּיב בְּבֵן וּבַת; מָה כְּשֶׁחִיֵּיב בְּאִישׁ וְאִשָּׁה – לֹא חִלַּקְתָּ בּוֹ בֵּין תָּם לְמוּעָד; אַף כְּשֶׁחִיֵּיב בְּבֵן וּבַת – לֹא תַּחְלוֹק בּוֹ בֵּין תָּם לְמוּעָד.
La baraita pregunta: ¿Acaso esto no podría derivarse mediante inferencia lógica? Puesto que la Torah hace a un buey pasible de ser matado por matar a un hombre o a una mujer, y asimismo lo hace pasible de ser matado por matar a un niño o a una niña; entonces, así como cuando la Torah lo hace pasible de ser matado por matar a un hombre o a una mujer no diferencias entre un buey inofensivo y un buey advertido, pues ambos son apedreados, del mismo modo, cuando hace a un buey pasible de ser matado por matar a un niño o a una niña no diferencies entre un buey inofensivo y un buey advertido.
וְעוֹד, קַל וָחוֹמֶר – מָה אִישׁ וְאִשָּׁה, שֶׁכֵּן הוֹרַע כֹּחָם בִּנְזָקִין – לֹא חִלַּקְתָּ בּוֹ בֵּין תָּם לְמוּעָד; בֵּן וּבַת, שֶׁיִּפָּה כֹּחָם בִּנְזָקִין – אֵינוֹ דִּין שֶׁלֹּא תַּחְלוֹק בָּהֶן בֵּין תָּם לְמוּעָד?
Y además, puede inferirse a fortiori: Si con respecto a un hombre o una mujer, cuyo poder se ve disminuido en lo que respecta a daños porque los adultos que causan daño están obligados a pagar, pero aun así no diferencias entre un buey manso y un buey advertido que los mata; entonces, con respecto a un niño o una niña, cuyo poder se ve reforzado en lo que respecta a daños porque no están obligados a pagar por el daño que causan, no es lógico que no diferencies entre un buey manso y un buey advertido que los mata?
אָמַרְתָּ: וְכִי דָּנִין קַל מֵחָמוּר לְהַחְמִיר עָלָיו? אִם הֶחְמִיר בְּמוּעָד הֶחָמוּר, תַּחְמִיר בְּתָם הַקַּל?
La baraita responde que podrías decir en respuesta: ¿Pero acaso se deriva la halakha de un asunto más leniente de un asunto más estricto para ser más estricto con respecto a él? Si la Torá es estricta con respecto al caso de un buey advertido, que es un asunto más estricto, haciéndolo pasible de ser matado por matar a un menor, ¿significa eso que deberías ser estricto con respecto a un buey inocuo, que es un asunto relativamente más leniente?
וְעוֹד: אִם אָמַרְתָּ בְּאִישׁ וְאִשָּׁה – שֶׁכֵּן חַיָּיבִין בְּמִצְוֹת, תֹּאמַר בְּבֵן וּבַת – שֶׁפְּטוּרִין מִן הַמִּצְוֹת?
Y además, hay otra razón para rechazar la opinión anterior: Si dices que un buey manso debe ser matado por matar a un hombre o a una mujer, ya que están obligados a observar las mitzvot, lo que les da importancia, ¿significa eso que debes decir lo mismo con respecto a un niño o una niña, que están exentos de las mitzvot?
תַּלְמוּד לוֹמַר: ״אוֹ בֵן יִגָּח אוֹ בַת יִגָּח״ – נְגִיחָה בְּתָם נְגִיחָה בְּמוּעָד, נְגִיחָה לְמִיתָה נְגִיחָה לִנְזָקִין.
Dado que esta halajá no podría haberse derivado solo por la lógica, el versículo declara: “Ya sea que haya corneado a un hijo o haya corneado a una hija,” repitiendo la frase “haya corneado” dos veces, para enseñar que se refiere tanto al corneamiento de un buey inofensivo como al corneamiento de un buey advertido, y tanto al corneamiento que causa muerte como al corneamiento que causa lesión. En todos estos casos, el dueño del buey es responsable incluso si el buey cornea a un menor.
מַתְנִי׳ שׁוֹר שֶׁהָיָה מִתְחַכֵּךְ בַּכּוֹתֶל – וְנָפַל עַל הָאָדָם; נִתְכַּוֵּין לַהֲרוֹג אֶת הַבְּהֵמָה – וְהָרַג אֶת הָאָדָם; לְגוֹי – וְהָרַג בֶּן יִשְׂרָאֵל; לִנְפָלִים – וְהָרַג בֶּן קַיָּימָא; פָּטוּר.
MISHNÁ: Si un buey se estaba frotando contra una pared, y como resultado la pared cayó sobre una persona y la mató; o si el buey tenía la intención de matar a otro animal pero mató a una persona; o si tenía la intención de matar a un gentil pero mató a un judío; o tenía la intención de matar a un bebé no viable pero mató a una persona viable; en todos estos casos el buey está exento de ser ejecutado.
גְּמָ׳ אָמַר שְׁמוּאֵל: פָּטוּר מִמִּיתָה, וְחַיָּיב בְּכוֹפֶר. וְרַב אָמַר: פָּטוּר מִזֶּה וּמִזֶּה.
GEMARÁ:Shmuel dice: El buey está exento de ser condenado a muerte, ya que no tuvo intención de matar, pero su dueño es responsable de pagar rescate. Y Rav dice: Están exentos de esta responsabilidad y de aquella responsabilidad.
וְאַמַּאי? הָא תָּם הוּא! כִּדְאָמַר רַב: בְּמוּעָד לִיפּוֹל עַל בְּנֵי אָדָם בְּבוֹרוֹת, הָכָא נָמֵי – בְּמוּעָד לְהִתְחַכֵּךְ עַל בְּנֵי אָדָם בִּכְתָלִים.
La Guemará pregunta sobre la opinión de Shmuel: ¿Y por qué está obligado a pagar rescate? ¿No es el buey inofensivo con respecto a esta acción? La Guemará responde: Como dice Rav en un contexto diferente, se refiere a un buey que había sido advertido con respecto a caer sobre personas en fosas. Aquí también, se refiere a un buey que había sido advertido con respecto a frotarse contra paredes, haciendo que estas caigan sobre personas.
אִי הָכִי, בַּר קְטָלָא הוּא! בִּשְׁלָמָא הָתָם – דַּחֲזָא יְרוֹקָא וּנְפַל, אֶלָּא הָכָא – מַאי אִיכָּא לְמֵימַר?
La Guemará pregunta: Si es así, si fue advertido con respecto a este comportamiento, claramente tuvo la intención de matar a la persona y está por lo tanto sujeto a la pena de muerte, en contradicción con el fallo de la mishná. La Guemará explica: Concedido allí, en el caso en que el buey fue advertido con respecto a caer sobre personas en fosos, podría ser que vio una verdura en el borde del foso y posteriormente cayó en él, sin intención alguna de matar. Pero aquí, donde se frotó contra una pared, haciendo que cayera sobre una persona, y fue advertido con respecto a este comportamiento, ¿qué hay para decir en su defensa?
הָכָא נָמֵי – בְּמִתְחַכֵּךְ בַּכּוֹתֶל לַהֲנָאָתוֹ. וּמְנָא יָדְעִינַן? דְּבָתַר דִּנְפַל קָא מִתְחַכַּךְ בֵּיהּ.
La Guemará responde: Aquí también se trata de un caso en el que se frotó contra la pared para su placer y no para matar. La Guemará pregunta: ¿Y de dónde sabemos que no tenía intención de matar? La Guemará responde: Porque, incluso después de que la pared cayó, todavía seguía frotándose contra ella, lo que demuestra que esa era su intención.